Persianhub - View Single Post - Persian Music Instruments

Afaagh · 31-10-07, 12:07

SANTOUR

The Santoor is a trapezoid-shaped hammered zither, which is struck with light wooden hammers. Originating in Persia, it has traveled the world from North Africa to Spain, throughout Eastern Europe, and to China, Korea and Japan.

The santur has seventy-two strings which are arranged on adjustable tuning pegs in eighteen sets of four. The strings are made of bronze (9 in the low register) and steel (9 in the middle register). Each set of four strings creates one single tone. There are a total of 27 tones available covering approximately three octaves. The body of the santur is usually made of walnut but can be made of various types of wood depending on the desired sound.

The santur is played with two very fine wooden hammers, sometimes covered with felt, and held with 3-4 fingers. In contrast to the playing technique of the similar Turkish or Indian instruments, where heavy hammers create tremolo by "falling" on the strings, with the Persian santur, tremolo is created and directed by the musicians wrist.

The Santoor can be made from various kinds of wood (walnut, rosewood, betel palm, etc.) depending on the desired sound quality.
The front and the back of the instrument are connected by soundposts whose positions play an important role in the sound quality of the instrument. Although the santoor is very old, it was neither depicted in miniatures, nor presented in any other medium until the nineteenth century. The secret of making the trapezoid-shape sound box lies in the quality and age of the wood, as well as in the arrangement of the soundposts which connect the table of the instrument to its back.

سنتور
تنها ساز زهى - ضربه اى ايرانى سنتور است که از طريق ضربه نواخته مى شود.

سنتور سازى است ايرانى و از جمله سازهاى زهى مضرابى است که سابقه قديمى دارد و نيز بابليان نمونه آن ديده شده است و ردپاى آن تا زمان ساسانيان نيز ديده شده است. اين ساز از طريق ايران، هم به شرق و هم به غرب راه پيدا نموده است. شکل ظاهرى سنتور، جعبه اى ذوزنقه اى شکل است که ضلع بلند آن در جلو نوازنده قرار مى گيرد. جنس سنتور تماماً از چوب است و بر روى سطح فوقانى آن، دو رديف خرک چوبى قرار دارد. بر روى هر يک از خرک ها چهار سيم که يکسان کوک مى شوند (زرد يا سفيد) رد شده است. يک طرف سيم ها به سيم گير و طرف ديگر به گوشى ها متصل است.

سنتور استاندارد همان سنتور ۹ خرک است که استاد مهدى ناظمى سنتورساز بزرگ معاصر معرفى کرده است. سنتور در ابعاد و اقسام مختلف ساخته مى شود و سازى است که هم در تک نوازى و هم در ارکستر کاربرد بسيارى دارد. سنتور با دو مضراب چوبى نواخته مى شود و تنها ساز دو مضرابى ايرانى است. اين ساز را مادر پيانوى امروزى مى دانند.
این ساز از جعبه ای ذوزنقه ای شکل تشکیل شده که اضلاع آن عبارتند از: بلندترین ضلع، نزدیک به نوازنده و کوتاهترین ضلع و موازی با ضلع قبلی و دور از نوازنده و دو ضلع جانبی با طول برابر که دو ضلع قبلی را به طور مورب قطع می کند. ارتفاع سطوح جانبی ۸ تا ۱۰ سانتیمتر است.

جعبه سنتور مجوف است و تمام سطوح جعبه چوبی است. بر روی سطوح فوقانی دو ردیف خرک چوبی قرار دارد؛ ردیف راست نزدیکتر به کناره راست ساز است و ردیف چپ کمی بیشتر با کناره چپ فاصله دارد (فاصله بین هر خرک ردیف چپ تا کناره چپ را «پشت خرک» می نامند). از روی هر خرک چهار رشته سیم هم کوک عبور می کند ولی هر سیم به گوشی معینی پیچیده می شود. گوشی ها در سطح جانبی راست کنار گذاشته شده اند. سیم های سنتور به دو دسته «سفید» (زیر) و «زرد» (بم) تقسیم می شوند. دسته سیم های سفید بر روی خرک های ردیف چپ و سیم های زرد بر روی خرک*های ردیف راست به تناوب قرار گرفته اند. طول قسمت جلوی خرک در سیم های سفید دو برابر طول آن در قسمت پشت خرک است و می توان در پشت خرک نیز از سیم های سفید استفاده کرد (صدای آن به نسبت عکس طول، یک اکتاو نسبت به صدای قسمت جلوی خرک بالاتر است). همچنین هر سیم زرد، یک اکتاو بم تر از سیم سفید بلافاصله بعد از آن صدا می دهد.

ساز سنتور پیشتر با ۱۲ وتر سیم بم و ۱۲ وتر سیم زیر ساخته می شد و سنتور ۱۲ خرکی نامیده می شد. امروزه سنتور ۱۰ خرک و سنتور ۱۱ خرک و سنتور «لا کوک» نیز ساخته می شود. سنتور ۱۱ خرک، سنتور چپ کوک نامیده میشود. در واقع هر خرکی که به سنتور اضافه میشود صدای ساز یک پرده بم تر می گردد. سنتور ۹ خرک رایج ترین نوع سنتور است که سنتور «سُل کوک» نامیده می شود و نت های ردیف بر اساس آن نوشته شده اند. در سنتور ۹ خرک، چنانچه بر اساس راست کوک تنظیم شود، به ترتیب سیم ها از پایین بر مبنای می-فا-سل کوک می شوند و برای اجرای گروهی و ارکستر مناسب است.

ساز سنتور برای استفاده در ارکستر دارای نقایصی است که برای رفع آنها چندی است دو نوع سنتور یکی کروماتیک با افزایش ۷ خرک به خرک های معمولی و دیگری سنتور باس با صدای بم ساخته شده اند. حفظ کوک سنتور دشوار است چون ضربه های مداوم مضراب روی سیم ها و تأثیر گذاری رطوبت و حرارت روی چوب و سیم ها کوک را به هم می زند و ۷۲ سیم باید مرتب کوک یا هم صدا شوند. به این دلیل سنتور به عنوان سازی شناخته می شود که در عین زیبایی، بسیاری از عوارض طبیعی می تواند روی صدا و کوک آن تأثیر بگذارد و حتی نوازنده های باتجربه را برای یک کوک دلخواه ناکام می گذارد. نقل شده است که حبیب سماعی نوازنده سرشناس سنتور، روزی در مجلسی گفته است که کوک سنتور مرا پیر کرده است.

31-10-07, 12:07	#2 (permalink)
Afaagh Triple Ace Join Date: Mar 2004 Posts: 171 Credits: 1,389 Thanks: 13 Thanked 70 Times in 35 Posts	Santour SANTOUR The Santoor is a trapezoid-shaped hammered zither, which is struck with light wooden hammers. Originating in Persia, it has traveled the world from North Africa to Spain, throughout Eastern Europe, and to China, Korea and Japan. The santur has seventy-two strings which are arranged on adjustable tuning pegs in eighteen sets of four. The strings are made of bronze (9 in the low register) and steel (9 in the middle register). Each set of four strings creates one single tone. There are a total of 27 tones available covering approximately three octaves. The body of the santur is usually made of walnut but can be made of various types of wood depending on the desired sound. The santur is played with two very fine wooden hammers, sometimes covered with felt, and held with 3-4 fingers. In contrast to the playing technique of the similar Turkish or Indian instruments, where heavy hammers create tremolo by "falling" on the strings, with the Persian santur, tremolo is created and directed by the musicians wrist. The Santoor can be made from various kinds of wood (walnut, rosewood, betel palm, etc.) depending on the desired sound quality. The front and the back of the instrument are connected by soundposts whose positions play an important role in the sound quality of the instrument. Although the santoor is very old, it was neither depicted in miniatures, nor presented in any other medium until the nineteenth century. The secret of making the trapezoid-shape sound box lies in the quality and age of the wood, as well as in the arrangement of the soundposts which connect the table of the instrument to its back. سنتور تنها ساز زهى - ضربه اى ايرانى سنتور است که از طريق ضربه نواخته مى شود. سنتور سازى است ايرانى و از جمله سازهاى زهى مضرابى است که سابقه قديمى دارد و نيز بابليان نمونه آن ديده شده است و ردپاى آن تا زمان ساسانيان نيز ديده شده است. اين ساز از طريق ايران، هم به شرق و هم به غرب راه پيدا نموده است. شکل ظاهرى سنتور، جعبه اى ذوزنقه اى شکل است که ضلع بلند آن در جلو نوازنده قرار مى گيرد. جنس سنتور تماماً از چوب است و بر روى سطح فوقانى آن، دو رديف خرک چوبى قرار دارد. بر روى هر يک از خرک ها چهار سيم که يکسان کوک مى شوند (زرد يا سفيد) رد شده است. يک طرف سيم ها به سيم گير و طرف ديگر به گوشى ها متصل است. سنتور استاندارد همان سنتور ۹ خرک است که استاد مهدى ناظمى سنتورساز بزرگ معاصر معرفى کرده است. سنتور در ابعاد و اقسام مختلف ساخته مى شود و سازى است که هم در تک نوازى و هم در ارکستر کاربرد بسيارى دارد. سنتور با دو مضراب چوبى نواخته مى شود و تنها ساز دو مضرابى ايرانى است. اين ساز را مادر پيانوى امروزى مى دانند. این ساز از جعبه ای ذوزنقه ای شکل تشکیل شده که اضلاع آن عبارتند از: بلندترین ضلع، نزدیک به نوازنده و کوتاهترین ضلع و موازی با ضلع قبلی و دور از نوازنده و دو ضلع جانبی با طول برابر که دو ضلع قبلی را به طور مورب قطع می کند. ارتفاع سطوح جانبی ۸ تا ۱۰ سانتیمتر است. جعبه سنتور مجوف است و تمام سطوح جعبه چوبی است. بر روی سطوح فوقانی دو ردیف خرک چوبی قرار دارد؛ ردیف راست نزدیکتر به کناره راست ساز است و ردیف چپ کمی بیشتر با کناره چپ فاصله دارد (فاصله بین هر خرک ردیف چپ تا کناره چپ را «پشت خرک» می نامند). از روی هر خرک چهار رشته سیم هم کوک عبور می کند ولی هر سیم به گوشی معینی پیچیده می شود. گوشی ها در سطح جانبی راست کنار گذاشته شده اند. سیم های سنتور به دو دسته «سفید» (زیر) و «زرد» (بم) تقسیم می شوند. دسته سیم های سفید بر روی خرک های ردیف چپ و سیم های زرد بر روی خرکهای ردیف راست به تناوب قرار گرفته اند. طول قسمت جلوی خرک در سیم های سفید دو برابر طول آن در قسمت پشت خرک است و می توان در پشت خرک نیز از سیم های سفید استفاده کرد (صدای آن به نسبت عکس طول، یک اکتاو نسبت به صدای قسمت جلوی خرک بالاتر است). همچنین هر سیم زرد، یک اکتاو بم تر از سیم سفید بلافاصله بعد از آن صدا می دهد. ساز سنتور پیشتر با ۱۲ وتر سیم بم و ۱۲ وتر سیم زیر ساخته می شد و سنتور ۱۲ خرکی نامیده می شد. امروزه سنتور ۱۰ خرک و سنتور ۱۱ خرک و سنتور «لا کوک» نیز ساخته می شود. سنتور ۱۱ خرک، سنتور چپ کوک نامیده میشود. در واقع هر خرکی که به سنتور اضافه میشود صدای ساز یک پرده بم تر می گردد. سنتور ۹ خرک رایج ترین نوع سنتور است که سنتور «سُل کوک» نامیده می شود و نت های ردیف بر اساس آن نوشته شده اند. در سنتور ۹ خرک، چنانچه بر اساس راست کوک تنظیم شود، به ترتیب سیم ها از پایین بر مبنای می-فا-سل کوک می شوند و برای اجرای گروهی و ارکستر مناسب است. ساز سنتور برای استفاده در ارکستر دارای نقایصی است که برای رفع آنها چندی است دو نوع سنتور یکی کروماتیک با افزایش ۷ خرک به خرک های معمولی و دیگری سنتور باس با صدای بم ساخته شده اند. حفظ کوک سنتور دشوار است چون ضربه های مداوم مضراب روی سیم ها و تأثیر گذاری رطوبت و حرارت روی چوب و سیم ها کوک را به هم می زند و ۷۲ سیم باید مرتب کوک یا هم صدا شوند. به این دلیل سنتور به عنوان سازی شناخته می شود که در عین زیبایی، بسیاری از عوارض طبیعی می تواند روی صدا و کوک آن تأثیر بگذارد و حتی نوازنده های باتجربه را برای یک کوک دلخواه ناکام می گذارد. نقل شده است که حبیب سماعی نوازنده سرشناس سنتور، روزی در مجلسی گفته است که کوک سنتور مرا پیر کرده است. Last edited by Afaagh; 01-11-07 at 09:27.*